Ben van Londen

Arnhem 1907 – 1987 Wageningen

Ben van Londen wordt in Arnhem geboren op 25 juli 1907. Het gezin Van Londen, woonachtig in de Alexanderstraat 230 heeft vijf kinderen, vier dochters en zoon Ben, het tweede kind. Vader Marinus van Londen is planologisch tekenaar bij de Gemeente Arnhem. Daarnaast is hij kunstschilder en tekenleraar aan de in 1899 geopende Gemeente-Teekenschool in Oosterbeek, waar hij les geeft in ‘Het lijnteekenen uit de vrije hand’ en ‘Handteekenen naar de natuur’.

Ook bij zijn zoon Ben manifesteert het artistieke talent zich al op jeugdige leeftijd en mede door het artistieke milieu waarin hij opgroeit is het snel duidelijk, dat een loopbaan in deze richting voor de hand ligt. Na de middelbare school bezoekt hij in de jaren twintig de Middelbare Kunstnijverheidsschool ‘Kunstoefening’ (de latere Academie voor Beeldende Kunsten/Artez) in Arnhem en behaalt – op aandrang van zijn vader als basis voor de toekomst – op de vijf jarige dagopleiding de Tekenakten L.O., N IX a en M.O. Ook Xeno Münninghoff behoort tot zijn leermeesters. Deze laat hem thuis zijn eigen werk zien en geeft de jonge Ben aanwijzingen. De invloed van Münninghoff op het vroege werk van Van Londen is duidelijk waarneembaar.

Tijdens en na zijn studietijd onderneemt Van Londen regelmatig zwerftochten, waaronder een zeiltocht met studiegenoten onder wie Johan Mekkink (1904-1991), die later directeur van het Arnhemse Gemeentemuseum zal worden. Tijdens één van deze zwerftochten langs de Oude IJssel bij Doesburg lopen Van Londen en zijn verloofde Rie Smit tegen een IJsselmeer tjalk aan, die hun toekomstige woon- en werkverblijf zal worden. Het schip wordt door beiden gerenoveerd en de Tamalone genoemd. De Tamalone zal uitgroeien tot atelierschip, waar jaarlijks tentoonstellingen ‘aan huis’ worden gehouden. Om het werk onder de aandacht van het publiek te brengen worden in het najaar tentoonstellingen in het atelierschip georganiseerd. Uitnodigingen en affiches worden door Van Londen zelf ontworpen. De affiches worden in Wageningen verspreid. De gasten worden ontvangen met een kopje koffie of thee of een glas wijn en krijgen een rondleiding van de gastheer.

Ben van Londen heeft een grote rol gespeeld bij het weer op gang brengen van het naoorlogse culturele leven in Wageningen. Vooral zijn rol bij de oprichting van de Vereeniging Pictura Veluvensis Wageningen en de daarmee verbonden Vrije Academie van Beeldende Kunsten is van grote betekenis. Onder de Wageningse bevolking bevinden zich een aantal Van Londen liefhebbers en verzamelaars, die regelmatig werk aankopen en mede ervoor zorgen, dat de kunstenaar van zijn werk kan leven. Ook de gemeente Wageningen en de Landbouwhogeschool zijn belangrijke afnemers. Menig jubilerend of afscheid nemend ambtenaar of promovendus ontvangt een ‘Van Londen’. En zo groeit de naam Ben van Londen uit tot een begrip in Wageningen en omgeving vooral door zijn werk aan de Vrije Academie en door de jaarlijkse tentoonstellingen op de Tamalone. Van Londen kan door deze activiteiten en zijn bekendheid binnen het culturele milieu van de stad Wageningen met recht dé Wageningse kunstschilder worden genoemd, wiens naam tot op de dag van vandaag in de regio voortleeft.

Als in 1998 Museum Veluwezoom een oproep plaatst om werk voor een overzichtstentoonstelling in bruikleen te verkrijgen, melden ongeveer honderdvijftig bezitters van werk zich tijdens de selectie- en taxatiedag in Kasteel Doorwerth. Ook de bruikleenoproep van het Wageningse museum De Casteelse Poort voor haar tentoonstelling van 14 april tot en met 14 oktober 2012 krijgt een enthousiast onthaal. Er worden meer dan tweehonderdvijftig werken aangeboden.

Ben van Londen overlijdt op 17 november 1987 in Verpleeghuis Oranje Nassau’s Oord te Renkum.